Agroterror galego

Nestes tempos de crise galopante que nos tocou sufrir, tal semella que nada se renova no mundo literario de noso, que todo fica remansado, empozado e ata por veces esclerotizado. Mais, como nos lembra a vella e sabia sentenza, eppur si muove.

Un dos máis salientables exemplos deste pulo anovador represéntao o selo compostelán Urco Editora, quen dende hai tres anos para acó se converteu na casa de referencia canto ao que á escrita de terror, misterio témero, fantasía épica e ciencia ficción diatópica se refire.

Pois ben, entre os máis graúdos froitos do meritorio labor de Urco atópase a creación da revista pulp galega Contos Estraños, herdeira, dende a distancia, dos vellos fanzines estadounidenses de xénero dos anos 20 do pasado século.

Ata o de agora Contos Estraños tirou do prelo dous números e hai un terceiro ás portas xa da presentación. Nas súas planas, dirixidas polo escritor de ficción fantástica Fernando M. Cimadevila e mais o tradutor Tomás González Ahola, participan como colaboradores unha ben nutrida nómina de narradores, poetas, ilustradores e tradutores que, dende moi diversos ancos temáticos, estilísticos e aínda (sub)xenéricos, fan desta cabeceira o espazo por excelencia do que os propios coordinadores da iniciativa bautizaron como “agro-terror” galego.

A estrutura de cada entrega respecta o libérrimo espírito dos participantes, mais artéllase sempre arredor dunha escusa monográfica. Neste sentido, o segundo dos volumes da publicación figura dedicado á memoria de Howard Phillips Lovecraft e leva como expresivo subtítulo o de ‘Anoiteceres estraños’.

Canto aos contidos propiamente ditos desta entrega, hai un predominio claro do relato, máis tamén se atopan seccións dedicadas á novela curta e mesmo á creación e tradución de textos poéticos.

No que di da contística inserida no volume un pode achar de todo: dende o terror mariño de criaturas abisais enxendradoras de Ana Raven ata a edípica actualización frankensteiniana de David Botana, pasando polo neogótico gargolesco de Jacobo Feijóo, os ecos do gran Cthulhu no arrepío violento e irracional dos seres de Xosé Duncan, a refactura aggiornada dos cultos pánicos agora endemoñados por Manuel Gayoso, o alegórico postapocalíptico dunha Galicia adoradora dunha moi singular momia na imaxinación do amentado González Ahola, o fantástico dun cotián estarrecedor e simbólico de Jorge Emilio Bóveda ou o desacougo miniaturizado e parafeérico de Ariel Martínez.

Agora ben, se tivese que destacar un único texto entre os moitos moi interesantes do volume (velaí, poño por caso, as segundas partes das novelas curtas Primeiros e Dark, de Fabián Plaza e mais Ernesto Diéguez, respectivamente), a non dubidalo quedaría coa intriga anguriante despregada por Roberto A. Rodrigues no seu excelente “Expediente Sentulo”, moi elaborada narración —e tamén a mellor definida estilisticamente— sobre a que gravitan os máis grandes do xénero invasor, dende o mítico Wells de A guerra dos mundos ata todas as outras coñecidas escritas de desembarcos de ultracorpos ao Finney e similares, só que aquí a praga endémica (e case que bíblica) está protagonizada por un exército de centolos asesinos que rematan por asolar, literalmente, a Illa de Ons.

Este número de Contos Estraños péchase cun poema lovecraftiano de Marisol Gándara e versións galegas de textos líricos en lingua inglesa de Robert E. Howard, William Hope Hodgson e outra volta Lovecraft.

A todo o anterior habería aínda que acrecentar as orixinais ilustracións que José Ángel Ares, Fernando Bravo, Ana Castiñeiras, Jara Zambrano e José L. Serrano fixeron para os interiores, así como a homenaxe ao autor de Providence que Denís Fernández realiza na súa semifosforescente cuberta.

Xa que logo, a coda a este comentario non pode ser senón congratulada e esperanzada, sabedora de que a canteira da ficción galega de terror (e non só) comeza a amosar abrochos máis que verdes.

[Publicado nos xornais El Ideal GallegoDiario de FerrolDiario de Arousa e Diario de Bergantiños, 10-6-2012]

Visopoesía

Un bo amigo pon no meu coñecemento a aparición dunha nova entrega da interesante revista Atenea, voceiro do histórico Ateneo Ferrolán que chega con este ao número 42 dos publicados na súa xa longa andaina, comezada por volta de 1999,  o que converte esta cabeceira trimestral nunha das máis solidamente asentadas no actual panorama literario galego.

Nesta ocasión Atenea dedica as súas páxinas monograficamente ao mundo da poesía visual, eido que, malia todo, non gozou nunca de excesivo cultivo entre nós, o que fai esta entrega aínda máis valiosa.

O discurso icónico-textual que desenvolven os diversos creadores que participan da iniciativa dá boa idea do pulo e a calidade que este tipo de creación vai alcanzando nos últimos tempos. Técnicas variadas (dende o collage ata a fotografía con inserción textual, dende o caligrama ata a instantánea de instalacións, entre moitas outras), conceptualizacións diverxentes (visopoesía intervencionista, evocadora, paródica…) fan desta antoloxía de traballos un máis que interesante mosaico de propostas dun amplo abano de artistas galegos e foráneos, pois amais de visopoetas da Terra participan no monográfico autores dos Països Catalans e a capital do Estado.

Velaquí a nómina completa: Agustín Calvo Galán, Alfonso Rodríguez, Ana González Moro, Ángels Jornet Sagués, Artemio Lándoas, Baldo Ramos, Bartolomé Ferrando, Corporación Semiótica, Cristina Ferreiro, Jesús García Eiroá, Jorge Chamorro, José Francisco Varela Rial, Eliso, Marisol Gándara, Miguel Ángel Alonso Diz, Paulo Pardo Carrera, Rosanegra e Sergi Quiñonero.

Dinamitando fronteiras, implementando a comunicación da poesía discursiva e abríndose á experimentación, os colaboradores deste novo número de Atenea conseguiron unha suxestiva entrega que os amigos do Ateneo Ferrolán quixeron democratizar poñéndoa ao alcance de todos na Rede. Aqueles aos que vos proa a curiosidade, sabede que podedes saciala aquí.