Diario DC: Cartafol de traducións e outros poemas

Na mañá do 21 de marzo, Día Mundial da Poesía, o Consello da Cultura Galega acolleu a presentación de Cartafol de traducións e outros poemas de Xosé María Díaz Castro, a obra coa que esta institución se suma ás homenaxes que por todo o país están a dedicarse ao persoeiro que honramos co Día das Letras Galegas deste 2014.

Con tal motivo, o presidente do CCG e autor do prólogo, Ramón Villares, os estudosos diazcastrianos Luís González Tosar (responsable da nova edición de Nimbos publicada por Galaxia, que se presentará o vindeiro luns día 24 no Auditorio do Carballiño) e mais Segundo Leonardo Pérez López (autor de A ferida da beleza en Nimbos de Xosé María Díaz Castro, monografía que verá luz en breve da man do ITC), acompañados polo Secretario Xeral de Política Lingüística Valentín García e mais eu, presentamos esta obra, unha achega máis á biobibliografía do escritor.

Villares, moderador do acto, tomou a palabra para saudar os concorrentes e lembrar o importante papel xogado por Díaz Castro en dous proxectos de tradución internacional como foron o libro de Ramón Martínez López Images of Spain (Austin, The University of Texas, 1960) e mais a antoloxía da hispanista Françoise Pechère Terre d’Espagne (Bruxelas, La Renaissance du Livre, 1968).

Interveu a continuación González Tosar quen fixo fincapé na que denominou ‘Posición Díaz Castro’, unha tríade definitoria das coordenadas nas que se moveu o guitiricense, que caracterizou como: 1) un poeta multilingüe, non só autor en galego, senón tamén creador noutras linguas como o castelán, o francés, o alemán ou o latín; 2) un poeta transcendente, non só relixioso, senón unha voz que irisa dende o panteísmo ao misticismo nun abano religacional moi amplo e vizoso; 3) un escritor universal, chairego de radicación e telúrico polo mesmo, pero cosmopolita no seu alcance e intención.

Pérez López achegou a vivencia máis próxima do autor, a súa relación con el mercé a ter sido veciño seu, pois o Buriz natal do teólogo e deán da Catedral de Santiago e mais o Vilariño de Díaz Castro son territorios limítrofes e as casas de ambos apenas se distan uns cantos centros de metros, tendo trato familiar as súas xentes.

García quixo tamén significar o destacado do acto parabenizando a todos os que fixeron posible a presentación do Cartafol nun día tan sinalado, facendo votos para que as iniciativas diazcastrianas continúen a espallarse ao longo deste ano e alén.

Cartafol de traducións e outros poemas recolle as versións que Díaz Castro fixo de autores galegos e foráneos como Rainer María Rilke, G. K. Chesterton, Rosalía de Castro, Aquilino Iglesia Alvariño, Ramón de Campoamor, Paul Valèry, Victor Hugo, Fermín Bouza-Brey ou Francisco Fanego Losada. Tamén integra as creacións alófonas do de Guitiriz en francés, alemán e latín. Preséntase, como é adoito nestas publicacións do CCG, nun estoxo que inclúe dous volumes: un cos textos facsimilados e outro co estudo introdutorio, transcricións e notas explicativas a cada poema do que me encarguei.

Obra particularmente diazcastriana, Cartafol de traducións e outros poemas xongue as dúas facetas que foron máis propias do autor: a paixón poética e o labor tradutor.

Novos ‘papés’

Hai agora catro anos, baixo os auspicios do Consello da Cultura Galega, publicábase Papés d’emprenta condenada. A escrita galega entre 1797 e 1846, exhaustiva compilación de todo canto texto escrito na nosa lingua se redactou nese tempo histórico.

Pois ben, a aquel valioso traballo de recolleita textual que coordinou Ramón Mariño Paz –axudado nas nótulas histórico-biográficas por Xosé Ramón Barreiro e na edición técnica por Rosa Aneiros–, vén sumarse agora un novo volume titulado, xustamente, Papés d’emprenta condenada (II). Lingua galega e comunicación nos inicios da Idade Contemporánea. Nel reúnense un monllo de artigos nos que se analiza a produción escrita en galego nese período, que foron, no esencial, adiantados como relatorios no simposio Lingua Galega e Comunicación nos inicios da Idade Contemporánea, que tivo lugar en Compostela en novembro do 2009.

Esta nova obra editada polo profesor Mariño Paz pon por xunto diversos traballos nos que, dende a óptica do xornalismo, da literatura ou da lingüística, se analiza toda esa escrita miscelánea (poemas, textos dialogados, periodísticos, teatrais, relatos breves, literatura de tradición oral…) aparecida entre finais do XVIII e mediados do XIX.

Seguir lendo

Álvaro Cunqueiro por terras de Ortigueira

Unha vida literaria dá para moito. Ao longo dos anos un autor ou autora percorre ben vieiros, tanto no creativo coma, xaora, no intelectual. Non debe estrañar, pois, que as posicións ideolóxicas e/ou literarias poidan experimentar bandazos co pasar do tempo, porque os humanos somos, por definición, inconstantes e imprevisibles, e os escritores, nisto, non son unha especie á parte.

Tal semella que debeu ser o caso do este ano moi amentado Álvaro Cunqueiro, de quen andamos a celebrar o seu centenario de nacemento, cómpre dicir que con fortuna, á vista do non pequeno número de actividades e iniciativas que foron desenvolvéndose arredor da súa figura nos pasados meses.

Unha das últimas achegas a este comunal lembradoiro é o volume Álvaro Cunqueiro en Ortigueira, da autoría do profesor, poeta e narrador Claudio Rodríguez Fer, especialista na obra do mindoniense de traxectoria sobradamente recoñecida.

En Álvaro Cunqueiro en Ortigueira, publicado polo Consello da Cultura Galega en colaboración co concello norcoruñés que o propio título anuncia, reúnense os artigos que o extraordinario escritor dera á luz durante a súa estancia naquela vila, á que marchara pouco despois do estourido da Guerra Civil e da que marcharía andando o ano 1938.

Neste tempo —e a petición do xefe local da Falanxe—, Cunqueiro pasou a dirixir o voceiro desta organización en Ortigueira, Era azul, onde figurou como redactor, aínda que a efectos prácticos o seu papel foi o de director, corrector, columnista e, en fin, verdadeiro factótum que, co nome propio, a través de siglas ou escondido tras curiosos pseudónimos, acabou por escribir case a totalidade da publicación.

Seguir lendo